top of page
Ara

Atmaca Gemisavar Füzesi

Kabaca bir bakışla Dünya ticaretinde deniz taşımacılığının son birkaç yüzyıldır belkemiği olduğunu söylemek çok uçuk bir demeç olmaz. Dolayısıyla özellikle denize kıyısı olan bir ülkenin denizlerini kullanamadan ekonomik bağımsızlığı olduğunu iddia etmesi mümkün değildir. Zaten bu yüzdendir ki hegomon olmak isteyen devletler donanmalarını öncelemiş, İngiltere’nin Dünya üzerinde mutlak hakim oluşu da 1805 Trafalgar Savaşı ile başlayıp 1815 Waterloo Savaşı ile kesinleşip Pax Britannica dönemi başlamıştır. Deniz savaşlarındaki kilometre taşı olaylardan biri de 1967 yılının ekim ayında Doğu Akdeniz’de kıyılarımızın karşı tarafında yaşanmıştır. Mısır hücumbotlarının, İsrail’in Eilat destroyerini "Styx" füzeleriyle batırması sonrası zaten önceden, “Gemiden gemiye atılan füzeyle gemiyi batırmak” maksadıyla yavaş yavaş geliştirilen mühimmatlar karar vericilerin daha çok ilgi odağı haline gelmiş ve denizci ülkelerin vazgeçilmezi olmuştur.


Ülkemize baktığımızda Türk Deniz Kuvvetleri de yıllarca bu çağın gerekliliği olarak Amerikan yapımı RGM-84 Harpoon füzelerini kullandı ancak şu gerçeği unutmamak gerekir: Kritik sistemlerde dışarı bağımlı olmamak gerekir. Daha önce de tecrübe ettiğimiz ambargo durumunda veya diplomatik bir krizde, gemilerimizdeki Harpoon’ların yedek parçası gelmezse ne olacaktı? (Dışarıdan emsal için Arjantin ile İngiltere’nin Falkland Savaşında Arjantin’in en caydırıcı kozlarından biri olan Exocet füzelerinin ithalatına Fransa tarafından ambargo konması sonrası Arjantin’in yaşadıklarına bakılabilir.)


İşte Atmaca Projesi, bu varoluşsal kaygıların ve "kendi göbeğini kesme" iradesinin bir sonucu olarak gelen talepler doğrultusunda 2009 yılında Roketsan liderliğinde, Aselsan ve ArMerKom (Araştırma Merkezi Komutanlığı) desteğiyle başlatılıp 2012 Eylül ayından itibaren aktif olarak yürütüldü. (Buradan denizcilerin her zaman ordudaki en koyu milliyetçi ve vizyoner kesim olup kumpaslar zamanında neden üstlerine çok gidildiğini de bir kez daha anlıyoruz) 2019 yılının Eylül ayında TCG KINALIADA (F-514) Korveti tarafından başarıyla ilk atışı gerçekleştirildikten sonra 2021 yılının Haziran ayında da münfesih Gemi TCG Işın’ı başarıyla vurdu (Atış kaydına bakıldığında sahip olduğu delme etkisi de dikkat çekecektir).  


TEKNİK ÖZELLİKLER

Uzunluk

4.3 - 5.2 m

Ağırlık

< 750 kg

Menzil

250 km

Güdüm

ANS* + KKS** + BarometrikAltimetre + Radar Altimetre

Harp Başlığı

Yüksek PatlayıcılıParçacık EtkiliPenetrasyon Etkili

Harp Başlığı Ağırlığı

220 kg

Arayıcı Başlık

Aktif RF

*ANS Ataletsel Navigasyon Sistemi *KKS Küresel Konumlama Sistemi 


ree

Bir gemisavar füzesi yapmak, roket mühendisliğinin en zorlu disiplinlerinden biridir. Atmosferin üst katmanlarına çıkıp inen bir balistik füzeden çok daha farklı, "sinsi" bir zeka gerektirir. Atmaca’nın tasarım ekibinin karşılaştığı en büyük zorluk "Sea Skimming" (Düşük irtifada su yüzeyinde yakın uçarak hedefe yaklaşmak = Denizi Yalayarak Uçma) kabiliyetiydi. Bir füzenin suyun sadece 3 ila 5 metre üzerinde, ses hızına yakın bir süratle (0.85-0.95 Mach arası yani High Subsonic) uçtuğunu varsaydığımızda radar dalgaları deniz yüzeyinden sekme yapacağı için hedefe reaksiyon için çok kısıtlı bir süre kaldığında fark ediliyor. 

Bunun yanı sıra işin "magazinel" ama bir o kadar da kritik bir boyutu daha vardı: Motor Krizi    


Projenin başında Atmaca için Fransa menşeli Microturbo TR-40 motorları seçilmişti. Ancak günün sonunda kritik bir sistemin imalatında dışa bağımlı olmamak için başlatılan projede kritik bir parça için dışa bağımlı olmak da bir bakıma “Deminden şimdiye gelmek” olurdu. Fransa’nın motor tedarikinde zorluk çıkarabileceği veya kritik anlarda desteği kesebileceği riski, projeyi durma noktasına getirebilirdi. İlk başlarda TR-40 motorları kullanılarak proje ilerse de daha sonra bu noktada da çözüm içeriden geldi Kale Arge, KTJ-3200 turbojet motorunu geliştirerek Atmaca’nın yerlilik yüzdesine önemli katkı sundu. Nitekim 2024 yılının Mart ayında KTJ-3200 entegre edilmiş Atmaca test atışını başarıyla gerçekleştirmiştir. Bu hamle, Atmaca’yı sadece bir silah olmaktan çıkarıp, ihracat kısıtlamalarına takılmayan global bir ürüne dönüştürdü. (Tek olası istisna MTCR = Missile Technology Control Regime kapsamında 300 km’den uzun 500 kg’dan ağır savaş başlığı taşıyan sistemlerin ihracat yasağı)

Atmaca’yı rakiplerinden ayıran en "teknik-magazin" özellik Data-Link (Veri Bağı) yeteneğidir. Bunu şöyle basitleştirebiliriz: Eski tip bir füzeyi ateşlediğinizde, füze hedefe kilitlenir ve gider. Ancak Atmaca havada süzülürken, gemideki operatör füzeye "Fikrimi değiştirdim, o gemiyi değil, arkasındaki diğer gemiyi vur" diyebilir. Ya da füze hedefe giderken "Vazgeç, görevi iptal et" emri alabilir. Bu özellik, dost unsurların olduğu karmaşık bir deniz savaşında hayati bir önem taşır.


ree

Günümüzde Atmaca: Sadece Denizde Değil

Atmaca projesinin başladığı günden bugüne geldiğimiz noktada, füze evrim geçirmeye devam ediyor.


  1. Kara Atmaca: Sadece gemiden gemiye değil, karadan karaya versiyonu da geliştirilmiş 280 km menzile sahip olup 2024 Ağustos’unda atış testini başarıyla tamamlamıştır. taktik tekerlekli kara aracı üzerinden fırlatılabilen, stratejik kara hedeflerine karşı kullanılması planlanan, karıştırmaya karşı dayanıklı, uzun menzilli seyir füzesidir. Kara Kuvvetlerinin harekât ihtiyacını karşılamak amacıyla uzun menzile sahip, taktik tekerlekli kara aracından fırlatılabilen bir seyir füzesi olarak geliştirilecek olan KARA ATMACA, 280 kilometre menzil aralığına sahip olacak.


  2. Denizaltı Versiyonu: Mart 2025’te TCG PREVEZE denizaltısından atışını başarıyla gerçekleştirmiştir. Torpido tüpünden fırlatılan Kapsüllü ATMACA Füzesi, su yüzeyine çıktıktan sonra ilk aşama katı yakıtlı motoruyla irtifa kazandı. Böylece Türkiye, denizaltından gemisavar füze atabilen sayılı ülkelerden biri olacak.


Atmaca Füzesi, kağıt üzerinde "satha atılan güdümlü mermi" olarak geçebilir. Ancak projenin geçmişine, karşılaşılan motor ambargolarına, yazılım zorluklarına ve bugün ulaşılan 220+ km menzile bakıldığında silahlı kuvvetlerin gelişimi konusunda önemli kilometre taşlarından olduğunu söylemek çok uçuk bir yorum olmayacaktır.


Kaynakça

 
 
 
bottom of page